★★★★☆
In 2019 is het de laatste keer geweest, dat ik Sondheim live heb gehoord. En of ik kijk niet goed in de programmering van de Nederlandse theaters of ik heb het simpelweg te druk om alle uitvoeringen te bezoeken. Maar als ik dan eenmaal de zaal verlaat na de voorstelling, zweef ik weer een beetje en zingen bekende en minder bekende deuntjes de rest van de dag door mijn hoofd.
Zondag 23 april was het zover: Sweeney Todd in het Nieuwe De LaMar in Amsterdam, twee dagen na de première. ‘Maar dat heeft veel weg van een echte (moderne) musical en heeft toch niets met opera te maken?’ hoor ik u denken. Gezien de locatie is die gedachte volledig terecht, maar ik denk dat de musicals van Steven Sondheim (1930 – 2021) niet in een hokje geplaatst kunnen of moeten worden. De muziek is voor mij meer dan alleen pop, modern, klassiek, opera of musical en klinkt even mooi en doordacht of het nou door een 9-koppig ensemble of door een groot symfonieorkest wordt gespeeld. Sondheim’s muziek raakt de ziel, ligt (over het algemeen) makkelijk in het gehoor, maar is eigenlijk vreselijk lastig en ingewikkeld om te brengen.
Maar het lukt cast en muzikaal ensemble in Amsterdam om een fantastische voorstelling neer te zetten. Deze nieuwe productie van MediaLane (van Iris van den Ende, dochter van u weet wel) is feitelijk een droomwens die in vervulling is gegaan van de absolute ster van de productie, Simone Kleinsma: ze wilde nog één keer de rol van Mrs. Lovett spelen. 65 jaar wordt ze in mei, maar ze sprankelt en zindert als een jonge hinde met 40 jaar minder op de teller. Haar stem klinkt over haar gehele bereik nog steeds als een klok, haar spel is overtuigend en haar timing wat betreft humor is ongekend.
Sweeney Todd zelf wordt vertolkt door de Vlaamse Hans Peter Janssens, die furore heeft gemaakt als The Phantom in Vlaanderen en internationaal naam heeft gemaakt als Valjean in Les Misérables. Een klassiek-geschoolde stem (want ook Siegmund uit Wagner’s Die Walküre staat op zijn repertoire), maar dat vereist wellicht de rol van Todd ook wel. Het is niet de minste uit het repertoire. Janssens zingt zich echter met redelijk gemak door de rol heen, speelt zijn personage met verve, maar is soms wat moeilijk te verstaan. Of dat nou komt door de versterking (in mijn ogen / oren altijd een probleem bij musical) of omdat hij zijn best doet om zijn Vlaamse tongval te verbergen, dat durf ik niet te zeggen.
De andere rollen worden uitstekend bezet door de rest van de equipe. Zij wisselen ensemble-stukken af met kleinere, ondersteunende rollen. Met zijn prachtige lyrische tenor speelt Jonathan Demoor een absoluut te gekke Anthony en Milan van Weelden (die in 2014 in de productie van de Nederlandse Reisopera in het ensemble te zien was) klinkt tot in Zwolle door met zijn warme bariton en laat mij rillen met zijn vertolking van Judge Turpin.
Lone van Roosendaal, ook geen onbekende dacht ik zo, is een oprecht knettergekke bedelares: doorleefd en absoluut overtuigend; Valerie Curlingford als Johanna heeft een stralende hoogte die staat als een huis en is een perfecte tegenspeelster voor Demoor.
De creatives hebben er een modern toneelbeeld van gemaakt: iedereen is in blue jeans gehuld (kostuums: Yan Tax), we zien het interieur van een gevangenis (decor: Carla Jansen Hofelt) waar in het midden een felrode babierstoel de eyecatcher is. De vertaling van Koen van Dijk (ooit door hem geschreven omdat hij met een gebroken been aan huis gekluisterd was) is opgefrist, maar is even doordacht als de originele teksten van Sondheim en Hugh Wheeler. De vertalingen passen precies op de noten en dat is toch wel een kunst!
De regie van Frank van Laecke laat veel aan de interpretatie van de kijker over: bakstenen zijn pasteitjes, stukjes spiegel zijn messen. Iets waar misschien de doorgewinterde musicalbezoeker iets mist, maar wat ik persoonlijk een geweldige vondst vind!
Inmiddels genomineerd voor maar liefst tien Musical Awards, waaronder die van beste kleine musical en beste vrouwelijke en mannelijke hoofdrol in een kleine productie. 15 mei aanstaande zullen we het tijdens het Musical Award Gala te weten komen. Maar in mijn hoofd heb ik ze allemaal al uitgedeeld.
Sweeney Todd is nog te zien tot en met 21 mei 2023 in het Nieuwe De LaMar Theater in Amsterdam, waarvan 10 tot en met 14 mei in Het Nieuwe Luxor in Rotterdam. Check de theaterwebsites voor meer info en tickets.
